Tự nhiên thấy cảnh này thật…quen thuộc…

Nếu bạn đã từng hớn hở rinh một bộ bài Tarot về rồi sau đó để nó nằm trên kệ suốt sáu tháng không đụng tới thì xin chào, bạn không cô đơn đâu. Rất nhiều người mới (thậm chí là với những người sử dụng bài Tarot lâu năm) đều từng rơi vào cảnh “Ủa sao lúc mua thích dữ lắm mà giờ nhìn vô thấy cứ xa lạ thế nào ấy…”. Việc lựa nhầm một bộ bài không bao giờ là vấn đề gì lớn lao cả, cũng không phải do bạn đã tiêu tiền sai cách. 

Mọi thứ có thể đến từ nhiều lý do, và một bộ bài Tarot/Oracle/Lenormand đến với bạn cũng nằm trong những nguyên nhân nào đó. Khi bạn nhận ra được bạn đã mua nhầm một bộ bài không hoàn toàn là gu của bạn, đó là kết quả của giai đoạn cảm xúc nhất thời, đi theo xu hướng thị trường và đôi khi là…việc chiêm ngưỡng bộ bài qua lời giới thiệu của người đi trước vô tình khiến ánh nhìn trở nên long lanh, đáng sở hữu nhưng cuối cùng thì lại “hem phải gu”. Hãy nhìn về những lý do vì sao chúng ta dễ chọn nhầm bộ bài, cũng như hiểu rõ về nhu cầu của bản thân hơn. Ở đây, chúng ta sẽ cùng nhau nhìn nhận rõ về việc lựa chọn bài sao cho hiệu quả hơn, ít nhất thì với kinh nghiệm của một người đã mua rất nhiều bài, xong cũng không ít lần dính nhầm mấy bộ không hề hợp chút nào.

“Hiệu Ứng Fomo” – Sử Dụng Bài Theo Trend

Không có gì nhanh bằng tốc độ một bộ bài “lên xu hướng vì được rất nhiều người yêu thích” trên nền tảng mạng xã hội nào đó. Bạn sẽ cực kỳ dễ thu hút những tựa bài Tarot mà người người, nhà nhà đều sở hữu, lướt đâu cũng thấy ảnh chụp, bài review hay video khen nức nở bộ bài ấy tựa kiệt tác đỉnh của chóp. Và rồi bạn bắt đầu giai đoạn tìm kiếm, đặt hàng và sở hữu. Đó chính là hiệu ứng Fomo – bạn xuôi theo nhu cầu chung của xã hội, sợ bị mất cơ hội sở hữu một điều gì đó quý giá (hoặc đơn giản hơn là có mong muốn đạt được cái mà ai cũng có). 

Ảnh: Nguyễn Hiếy

Mọi thứ không nằm ở việc bạn đã sử dụng bao nhiêu tiền để mua bộ bài ấy, hay bạn mua về thì có định hướng trước mình sẽ sử dụng như thế nào, vấn đề nằm ở chỗ: chạy theo xu hướng muôn đời không tránh khỏi cảm giác yêu thích một điều mà nó chưa chắc phù hợp với mình. Xu hướng rất nhanh lên nhưng cũng nhanh kết thúc, nhất là đối với những tựa bài chỉ tồn tại về mặt thu hút trong một giai đoạn nào đó. Về sau này, bộ bài ấy cũng chẳng ai hỏi đến, không còn thêm người sở hữu, tự dưng bạn bị “tụt mood” theo, rồi không muốn sử dụng bộ bài đó nữa, thậm chí là tìm cách nhượng lại bài càng nhanh càng tốt.

Hiệu ứng Fomo kích thích nhu cầu mua sắm của bạn trở nên thiếu tính “cá nhân hóa”. Bạn chọn một bộ bài vì đó là “nhu cầu số đông”, không còn nhiều tâm trí để suy xét thật kỹ lý do vì sao bạn thích bộ bài đó, hay cảm giác tin rằng bộ bài này sẽ trao cho mình bài học/trải nghiệm gì. Điều đó làm bạn quên mất rằng, bộ bài cũng là phương tiện để đồng hành dài lâu, chứ không hẳn là cứ mua vì thích rồi quên đánh giá xem mình có hợp hay không. Khi sử dụng, bạn vô tình biến bộ bài tưởng chừng có thể đồng hành cùng bạn rất lâu trở thành… phương tiện để ngắm nhìn cho vui chứ không đủ nhu cầu mở rộng, khám phá nội dung của bộ bài. 

Thông điệp dành cho bạn: Hãy thử loại bỏ yếu tố đám đông và khi bạn thật sự bị thu hút bởi một bộ bài nào đó, hãy suy xét thật kỹ xem mình có nhu cầu sử dụng bộ bài đó hay không, mình có hợp với hình ảnh, hiểu được ý nghĩa đằng sau từng lá bài và đủ thời gian để nghiên cứu về bộ bài đó hay không.

Vẻ Đẹp Chưa Bao Giờ Là Tất Cả

Chúng ta đều hứng thú và yêu thích cái đẹp, đương nhiên những bộ bài Tarot quá đỗi đẹp cũng là lựa chọn thú vị để làm đầy bộ sưu tập của ta. Tuy nhiên, hãy nhớ rằng bất kể khi bộ bài đó có mang tông màu bạn mến, cạnh bài mạ vàng lấp lánh kiêu sa, hay bề mặt chi tiết in vân nổi độc đáo thì chúng chỉ dừng ở mức thành phẩm tạo nên giá trị tương xứng, phù hợp với nhu cầu từ tác giả. Chúng đẹp thật, ta không phủ nhận, nhưng chưa bao giờ là điều kiện tiên quyết để xem bản thân nên sở hữu bộ bài hay không. 

Ảnh: Nguyễn Hiếy

Số lượng bài đã tăng lên rất nhanh trong những năm gần đây, nên bài đẹp không thiếu, cũng như mọi công sức về kiến tạo sản phẩm bài đều được ghi nhận về ý niệm nghệ thuật sâu sắc. Thành ra, nếu chỉ sở hữu một bộ bài đơn thuần vì đẹp, bạn sẽ rất khó duy trì sử dụng vì lỡ như đằng sau bộ bài đó có nhiều điều thú vị hơn nhưng vì bạn chỉ mải mê chiêm ngưỡng cái đẹp một cách vội vàng, để rồi sớm hối hận khi mình không đủ hiểu bộ bài ấy. Thậm chí, hoàn toàn có những tựa bài đẹp và…thôi! Gần như đằng sau đó không còn gì hấp dẫn nữa. 

Mọi bộ bài đều đẹp, nhưng vẻ đẹp ấy chỉ hữu ích khi bạn biết trân quý nghệ thuật và thấu hiểu được đằng sau nghệ thuật ấy là gì. Đó là khi mà bộ bài đó khiến não bạn cứ muốn tuôn trào suy nghĩ, nói những câu nghe thật chữa lành và làm bạn thấy thỏa mãn từng phút từng giây mỗi khi sử dụng. Đó mới chính là một bộ bài “đẹp” – một nét đẹp chỉ bạn cảm nhận được, có ý nghĩa với bạn trên hành trình này hơn là cứ sở hữu vì đẹp. Nếu bộ bài có giá trị tương xứng với bạn, chắc chắn bạn sẽ luôn cảm nhận được “vẻ đẹp” ấy dù bao người có thể chê từ cái hộp bài, cái bìa. 

Thông điệp dành cho bạn: Hãy tôn trọng mọi lựa chọn của bản thân lẫn người khác, nhất là khi bạn chọn chạy theo vẻ đẹp đa số người thích hay chỉ cố gắng sở hữu bộ bài đẹp vì nghĩ rằng nó đại diện cho bộ mặt nào đó bạn muốn thể hiện ra ngoài. Hãy tôn vinh vẻ đẹp nghệ thuật đa dạng góc nhìn, đẹp xấu cũng tùy cảm nhận. Miễn mình phải thấy nó đẹp và có ý nghĩa, chứ không nên là “đẹp” và không còn gì sau đó.

Quên Lượng Sức Mình

Nếu xét theo khuôn khổ bài Tarot thì cũng sẽ tùy lúc bạn cảm nhận được điều này, nhưng với bài Oracle thì hoàn toàn dễ dẫn đến trường hợp quên lượng sức mình. Sẽ ra sao nếu như bạn thấy rất nhiều người sở hữu một bộ bài và bạn ngỡ bạn có thể thấm nhuần tư tưởng của bộ bài rất nhanh? Không có gì có thể chứng minh được bạn sẽ phù hợp với bộ bài hay nó có mức độ dễ kết nối với mọi người, hay cứ lên video là lung linh không thể tả mà mua về lại thấy “sao khó thế nhỉ?”.

Ngay cả những bạn đã dùng bài từ lâu cũng đôi lần quên vị trí trên hành trình này của mình đang ở giai đoạn nào. Nó không hề đúng hay sai khi bạn chọn một bộ bài khó nhưng sẽ rất mất thời gian nếu như bạn vô tình mua một bộ bài tưởng hợp gu nhưng cuối cùng vì quá khó tiếp cận nên đành từ bỏ. Đặc biệt, sẽ có những bộ bài cực kỳ thu hút bởi vẻ đẹp từ hình ảnh, thành phẩm chuẩn chỉnh nhưng khi bắt đầu sử dụng, bạn không tài nào hiểu được những biểu tượng ấy mang ý nghĩa gì, hình ảnh ấy gợi lên thông điệp nào. Dần dần, bạn sẽ có xu hướng chán nản vì bạn đang cảm giác mình bị mất thời gian cho những tri thức mà bạn chưa đủ “trình” để hiểu.

Ảnh: Nguyễn Hiếy

Lượng sức mình không phải là đang hạn chế bản thân khám phá những tri thức mới, mà đó là để dành một bộ bài yêu thích được sở hữu vào đúng thời điểm. Sẽ thật tốn thời gian và tiền bạc khi bạn sở hữu bộ bài nhưng lại không đủ để hiểu tường tận mọi thứ, đó cũng là lúc bạn nhận ra rằng bất kỳ điều gì đến cũng cần hợp với về mọi mặt, không chỉ đơn giản là có tiền thì mua được. Sẽ có một vài bộ bài tưởng dễ nhưng khó không tưởng, ý niệm nâng cao và kiến thức chuyên ngành đòi hỏi việc nghiên cứu lâu dài từ trước hoặc bản thân bạn đã sẵn sàng để tìm hiểu chúng. Còn nếu mọi thứ quá khó, khả năng cao bạn sẽ bỏ cuộc giữa chừng vì bạn chưa thể “chạm” tới kiến thức đó. 

Thông điệp dành cho bạn: Hãy đặc biệt quan tâm đến hệ thống của bộ bài mà bạn yêu thích và đang trong giai đoạn tìm hiểu để xem mình có nên sở hữu hay không. Không nên mua một bộ bài quá nhanh vì đẹp và tưởng là “dễ”. Hiện tại, đã có rất nhiều cách để tìm hiểu thông tin bộ bài như xem kỹ hình ảnh/thông tin qua Youtube, hỏi những người đi trước. 

Thành Phẩm Không Như Tưởng Tượng

Sẽ có những bộ bài ban đầu là gu nhưng về kiến thức thì sẽ cần thời gian tìm hiểu để chứng minh lý do vì sao mình chọn đúng bộ bài dành cho mình. Nhưng rồi khi nhận bộ bài và xem bên trong thì thực tế phũ phàng – thành phẩm ấy có gì đó không như kỳ vọng, hình ảnh trên mạng vô tình khác xa so với những gì bản thân đang cầm trên tay. Đây là cảm giác bị sốc trước những điều mình không lường trước, vô tình tạo nên cảm giác “bị phản bội” và rất khó để sử dụng bộ bài mới mua này vì…mất cảm tình.

Đối với việc này, mọi thứ không hoàn toàn là lỗi từ nhu cầu khó khăn của người mua hàng hay lỗi của nhà xuất bản đã làm ẩu về mặt thành phẩm. Nó chỉ đơn giản là không đẹp như mong muốn của bạn thôi, vì không phải bộ bài nào nhìn trên hình ảnh đăng tải lung linh thì lúc hiện hữu trên bề mặt giấy thì nó cũng đẹp. Nhiều lúc, có thể vấn đề nằm ở màu in không làm bật lên giá trị của hình vẽ, chọn chất liệu in ấn không phù hợp và còn nhiều lý do khác có thể khiến bạn hụt hẫng khi cầm trên tay bộ bài ngỡ như hợp nhưng có nguy cơ cất vào tủ vì mỗi lần cầm trên tay lại thấy “chíu khọ vun cồ”.

Ảnh: Nguyễn Hiếy

Về vấn đề này, thú thật thì chúng ta không có hướng giải quyết nào cụ thể cả. Nếu trách móc nhà xuất bản đã chọn chất giấy và phong cách in ấn không thể làm nổi bật bộ bài, nhiều khi điều đó lại nằm ở đánh giá chủ quan từ bạn chứ có những người lại thấy hợp thì sao. Nên nhìn khách quan nhất thì khi lựa chọn một bộ bài, bạn hoàn toàn có thể xem thêm video về bộ bài để xác định thành phẩm bộ bài cho ra sẽ như thế nào. Ví dụ như khi bạn xem qua video thì thấy bề mặt lá bài phản chiếu ánh đèn, điều đó chứng tỏ là bộ bài đã được in cán bóng – khi ấy bạn hoàn toàn có thể quyết định mình có phù hợp với chất liệu in ấn đó hay không.

Thông điệp dành cho bạn: Nếu có thời gian, bạn có thể tìm hiểu về phương thức in ấn cũng như xem xét gu yêu thích của mình ngoài hình ảnh bộ bài, điều này có thể cần thiết khi bạn có nhu cầu cao cho một sản phẩm bài Tarot/Oracle hoàn hảo đúng với ý bạn. Tuy nhiên, đôi lúc bản thân cũng nên đón nhận thành phẩm ở mức ổn định, sự đòi hỏi vô lý cũng vô tình khiến bạn mỏi mệt hơn trong việc tìm bộ bài phù hợp. 

Sở Hữu Quá Nhiều Tựa Bài Cùng Lúc – Nên Hay Không?

Thật lòng mà nói, khách hàng mua bài nhiều ơi là nhiều thì chắc chắn cửa hàng bán bài Tarot là sẽ vui ơi là vui rồi đó, điều này không thể dối lòng được. Nhưng nếu xét về mặt tiêu dùng và tâm lý sử dụng bài để học tập, nghiên cứu thì việc sở hữu quá nhiều bộ bài cùng một lúc sẽ vô tình mang đến cho bạn hai cảm giác: cảm giác tưởng mua sẵn để nghiên cứu dần thì lại không đủ thời gian và cảm giác mua nhiều thì sẽ có những bộ không hề phù hợp như mình tưởng. Vậy là tự dưng tốn nhiều tiền mà hiệu quả cho sử dụng bài lại không cao. 

Ảnh: Nguyễn Hiếy

Ngoài ra, có một tâm lý thường nhiều bạn sẽ dễ gặp phải – khi không biết quá nhiều về các sản phẩm bài Tarot/Oracle, chúng ta hình thành tâm lý “thấy gì cũng mua, nhìn gì cũng đẹp”. Đồng thời, cảm giác muốn xài tiền vô tình khiến bạn dễ dàng đặt hàng những bộ bài chỉ mới thích qua sự chiêm ngưỡng ngắn hạn. Với theo một xác suất nào đó thì giả sử bạn mua cùng một lúc 5, 6 bộ bài thì chắc chắn trong đó sẽ có ít nhất 1 bộ bài bạn sẽ cảm giác không quá hợp gu (bằng những bộ còn lại) hoặc hoàn toàn không hợp sau một thời gian sử dụng.

Vấn đề của điều này không nằm ở “mua nhiều bộ”, mà là “vội vàng” dẫn đến mua thiếu kiểm soát và tìm hiểu. Sự hời hợt chính là nguyên nhân có thể dẫn đến thiếu gắn kết trong việc tìm hiểu, từ đó đánh giá quá nhanh tính chất phù hợp giữa bản thân và bộ bài. Nhìn chung, việc tích góp tiền và mua một lần vẫn hợp lý, chỉ là bạn hãy nghiên cứu thật kỹ trước khi mua bài, cũng như trao cho bản thân thời gian để tìm hiểu thật đa chiều và từ đó, việc sở hữu bài sẽ có ý nghĩa hơn, chậm mà chắc. 

Thông điệp dành cho bạn: Nếu bạn chỉ đơn thuần là mua bài sưu tầm và không đặt nặng tính sử dụng, bạn không cần quá bận tâm đến đoạn này. Nhưng nếu bạn thật sự muốn nghiên cứu sâu với những lựa chọn của mình, bạn có thể cố gắng để sử dụng vì biết đâu, bản thân bạn phù hợp nhưng vì chưa đủ khai phóng bản thân để tìm hiểu nên sẽ dễ đánh giá quá nhanh mức độ phù hợp với mình. 

Sau cùng, hãy hiểu rằng lâu lâu chọn nhầm bộ bài cũng là việc bình thường. Bạn chỉ cần hiểu rằng, trước khi mua sắm cũng cần vững vàng về mặt tâm lý – không hoang phí, không mua sắm những gì mình chưa thật sự cần thiết. Muốn “hợp gu”, chỉ vài bước đơn giản là đã có thể trở thành một người sử dụng bài thông thái rồi.

Nguyễn Hiếu